Yapay Zekâ Hepimizi Aynı mı Yapıyor?
Evde, arşivimden bir filmi rastgele seçip tesadüfi bir yerinden açan küçük bir kanal kurmuştum. Aynısını bu kanalın bütün videoları için de yaptım: https://barisozcan.com/zap Eski, tüplü bir televizyon, 24 konuya ayrılmış 24 kanal ve üç ayarlı bir kadranı var: Aynı, Yakın, Uzak. ZAP tuşuna basınca 1000'e yakın videodan birinin rastgele bir anına gidiyorsunuz, normal izleme deneyiminden çok daha farklı olduğunu düşünüyorum.Bu videoyu hazırlarken ChatGPT'ye her seferinde yeni bir sohbette, sanki onunla ilk kez konuşuyormuşum gibi aynı soruyu sordum: "Bu akşam izlemem için bana tek bir film öner." 30 kerenin 24'ünde Prestij'i önerdi, kalan 6'sında Büyük Budapeşte Oteli'ni. Psikolog Sandra Matz aynı denemeyi 31 çeşit dondurma satan bir zincir için yapmış: 100 sorunun 96'sında cevap en çok satan iki çeşitten biri. Netflix'in, Spotify'ın ve yapay zekânın öneri algoritmaları bizi riske sokmamak için hep en çok sevilenin bir benzerini öneriyor; Science Advances'te yayımlanan bir araştırmaya göre yapay zekâ yardımıyla yazılan hikâyeler tek tek daha yaratıcı bulunuyor ama yan yana konunca birbirine daha çok benziyor. Bence yapay zekâ bizi aptallaştırmıyor, ortalamalaştırıyor. Bunun karşısına Wim Wenders'ın Perfect Days filmindeki Hirayama'yı koydum: Tokyo'da tuvalet temizleyen, her günü bir öncekinin tıpatıp aynısı olan ama kimseye benzemeyen bir adam. Matz'ın uygulamalara önerdiği üç ayarlı kadran onun hayatında zaten var ve üç ayarın üçü de bir algoritmadan değil, insanlardan geliyor.
---
BÖLÜMLER
0:00 Hiç tanımadığım bir filmin ortasına düştüm
1:55 30 kere sordum, 24'ünde aynı film
3:26 31 çeşit dondurma, hep aynı ikisi
5:54 Size özel dediği şey kimin ortalaması?
7:15 Spotify'ı dükkân sanan adam
9:01 Kadranı kimin elinde bırakıyoruz?
15:27 Her gün aynı ağaç, hiçbir gün aynı ışık
KAYNAKLAR
Deneyler
Film önerisi deneyimin yöntemi, 30 sorusu ve 30 cevabı: https://barisozcan.com/yazi/yapay-zeka-hepimizi-ayni-mi-yapiyor
Sandra Matz'ın dondurma deneyini anlattığı TED konuşması: https://www.youtube.com/watch?v=9Ff4S1FJdRM
Doshi ve Hauser, 2024, yapay zekâ yardımıyla yazılan hikâyeler daha yaratıcı ama birbirine daha benzer, Science Advances: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adn5290
Filmler
Perfect Days, Wim Wenders, 2023
Playtime, Jacques Tati, 1967
Little Empty Boxes, Max Lowe, 2024
Ratatouille, Brad Bird, 2007
The Great Dictator (Büyük Diktatör), Charlie Chaplin, 1940
Chef (Şef), Jon Favreau, 2014
2001: A Space Odyssey (2001: Bir Uzay Destanı), Stanley Kubrick, 1968
Cinema Paradiso (Cennet Sineması), Giuseppe Tornatore, 1988
Jaws, Steven Spielberg, 1975
The Apartment (Garsoniyer), Billy Wilder, 1960
Kill Bill: Vol. 2, Quentin Tarantino, 2004
Mrs. Palfrey at the Claremont, Dan Ireland, 2005
Taare Zameen Par (Yerdeki Yıldızlar), Aamir Khan, 2007
Relay, David Mackenzie, 2025
Yes Man (Bana Evet De), Peyton Reed, 2008
Dead Poets Society (Ölü Ozanlar Derneği), Peter Weir, 1989
Kanalda
Dijital Çağda İnsan Kalabilmek (2026): https://www.youtube.com/watch?v=mtV_bV3Cc1g
Sen mi Yapay Zeka Kullanıyorsun? Yoksa O mu Seni? (2026): https://www.youtube.com/watch?v=lV2koa9-1dk
Tesla Gerçekten Uçtu mu? (Prestij'i örnek verdiğim video, 2026): https://www.youtube.com/watch?v=PHj5wPRf9TI
MÜZİK ve SES EFEKTLERİ
Epidemic Sound: https://share.epidemicsound.com/h04xit
Dondurmacı vitrini ve bazı masa dokuları yapay zekâ yardımıyla hazırlandı. Bir de saç traşımı o yaptı ;)
TAM METİN, GÖRSEL KAYNAKLAR VE LİSANSLAR:
https://barisozcan.com/yazi/yapay-zeka-hepimizi-ayni-mi-yapiyor
---
Videonun başında televizyonda açılan cam bölmeli ofis bir dekor. Jacques Tati, Playtime için Paris'in dışında koca bir cam şehir inşa ettirdi; sete Tativille dendi ve film Tati'yi borç batağına soktu. Herkesin birbirinin aynısı olduğu bir şehri anlatmak için tek seferlik bir şehir kurmuş yani. Siz en son hangi filmin ortasına düştünüz? 📺 Receive SMS online on sms24.me
TubeReader video aggregator is a website that collects and organizes online videos from the YouTube source. Video aggregation is done for different purposes, and TubeReader take different approaches to achieve their purpose.
Our try to collect videos of high quality or interest for visitors to view; the collection may be made by editors or may be based on community votes.
Another method is to base the collection on those videos most viewed, either at the aggregator site or at various popular video hosting sites.
TubeReader site exists to allow users to collect their own sets of videos, for personal use as well as for browsing and viewing by others; TubeReader can develop online communities around video sharing.
Our site allow users to create a personalized video playlist, for personal use as well as for browsing and viewing by others.
@YouTubeReaderBot allows you to subscribe to Youtube channels.
By using @YouTubeReaderBot Bot you agree with YouTube Terms of Service.
Use the @YouTubeReaderBot telegram bot to be the first to be notified when new videos are released on your favorite channels.
Look for new videos or channels and share them with your friends.
You can start using our bot from this video, subscribe now to Yapay Zekâ Hepimizi Aynı mı Yapıyor?
What is YouTube?
YouTube is a free video sharing website that makes it easy to watch online videos. You can even create and upload your own videos to share with others. Originally created in 2005, YouTube is now one of the most popular sites on the Web, with visitors watching around 6 billion hours of video every month.
