هویدا و علم، جنگ سیاسی دربار پادشاهی | گفتگو با عباس سوری

جهت حمایت مالی از رسانه پارسی (بیشتر خواهشمندیم اشتراک یوتیوب رسانه پارسی را تهیه کنید) در لینک زیر کلیک کنید.
ریالی :
http://a.parsi.live
پیپال:
http://euro.parsi.live


امیرعباس هویدا، اسدالله علم و محمدرضا شاه؛ سه مرد هم‌نسل که در بهمن ۱۲۹۷، مرداد ۱۲۹۸ و آبان همان سال به دنیا آمدند. کودکی‌شان در ایرانِ ضعیف و تحقیرشده پس از جنگ جهانی اول گذشت و در میانسالی، در یکی از پرشتاب‌ترین دوره‌های توسعه و تحولات سیاسی ایران، در رأس قدرت قرار گرفتند. هر سه هم در فاصله‌ای حدود دو سال از یکدیگر از دنیا رفتند.

علم از حزب مردم و سنت سیاست‌ورزی قدیمی‌تر می‌آمد و هویدا به حزب ایران نوین و نسلی از تکنوکرات‌ها تعلق داشت که تجربه تحصیل و کار در اروپا را پشت سر گذاشته بودند. اما رقابت این دو در ساختار قدرت پهلوی چه معنایی داشت؟ رابطه شاه، وزیر دربار و نخست‌وزیر چگونه شکل می‌گرفت و هرکدام چه نقشی در تصمیم‌گیری‌های کشور داشتند؟

با عباس سوری، بحث را از خرداد ۱۳۴۲ آغاز کردیم؛ از اختیاراتی که اسدالله علم برای مهار بحران آن سال به دست آورد و ترور حسنعلی منصور که مسیر نخست‌وزیری را برای امیرعباس هویدا هموار کرد.

در ادامه درباره مفهوم «سه صندلی قدرت» صحبت کردیم: شاه، وزیر دربار و نخست‌وزیر. این‌که علم چگونه تلاش می‌کرد فشارها و بحران‌های سیاسی متوجه دولت باشد، نه نهاد پادشاهی.

از آن‌جا به رونق درآمدهای نفتی در سال ۱۳۵۲، نشست رامسر و نگرانی‌ها درباره سرعت توسعه کشور رسیدیم. سپس به حزب رستاخیز پرداختیم؛ حزبی که قرار بود به رقابت‌های سیاسی پایان دهد و دبیرکلی آن به هویدا سپرده شد.


**شخصیت‌ها و نام‌های مطرح‌شده در این قسمت:

محمدرضا شاه پهلوی، امیرعباس هویدا، اسدالله علم، رضاشاه، محمدعلی فروغی، حسنعلی منصور، علینقی عالیخانی، محمد باهری، پرویز ثابتی، عباس میلانی، اسماعیل رائین، اسکندر دلدم، صادق خلخالی، جلال آل‌احمد، غلامحسین ساعدی، صادق هدایت، صادق چوبک، ساموئل هانتینگتون، جیمی کارتر و وینستون چرچیل.

00:00 مقدمه
01:48 آرشیو: محمدرضا شاه، هویدا و علم با صدای خودشان
02:56 سه مرد هم‌نسل و آغاز همکاری از ۱۳۴۲
05:12 سه صندلی قدرت: شاه، وزیر دربار، نخست‌وزیر
07:21 علم، سپر نهاد پادشاهی و اختیارات تام در خرداد ۴۲
10:13 نسلی که تحقیر ایران را دیده بود
13:37 انقلاب سفید و ۱۵ خرداد ۱۳۴۲
15:02 ترور منصور، نخست‌وزیری هویدا و تدبیر علم
17:38 حزب مردم، حزب ایران نوین و نسل تکنوکرات‌ها
19:42 هویدا پیش از قدرت: از کافه‌های تهران تا فرانسه
21:23 وطن‌دوستی هویدا و نقد کارنامهٔ او
22:59 دو بازوی شاه: علم و هویدا
26:19 دسترسی به شاه و شیوهٔ مشورت محمدرضا شاه
28:37 تکنوکرات یا سیاستمدار کهنه‌کار؟ توسعه در برابر بقا
31:41 اعدام هویدا و نقد کتاب اسکندر دلدم
35:41 هویدا و رخداد ۵۷؛ محمد باهری و تاریخ شفاهی هاروارد
37:59 هویدای خصوصی: همسر، گل ارکیده و سکوت
41:27 رقابتی که به کشور آسیب زد و ماجرای کتاب فراماسون‌ها
44:40 درآمد نفت ۱۳۵۲ و رشد شتابان
47:27 شهر، فیلم‌فارسی و بدبینی به توسعه
49:26 حزب رستاخیز و نظریهٔ تک‌حزبی
53:33 نیت یا نتیجه؟ داوری دربارهٔ هویدا
56:10 رستاخیز، علم و جایگاه وزیر دربار
59:07 تماس علم از فرانسه در زمستان ۵۶
1:01:43 هویدا در وزارت دربار
1:03:35 کارخانهٔ سوسن و مدیریت تکنوکرات‌ها
1:05:16 پایان سه مرد و دو نسل
1:07:10 در همسایگی شوروی

# منابع پژوهش «شاه، علم و هویدا» — رسانه پارسی

## کتاب‌ها و پژوهش‌های تاریخی

**۱. عباس میلانی — معمای هویدا**

The Persian Sphinx: Amir Abbas Hoveyda and the Riddle of the Iranian Revolution.

Mage Publishers, Washington, D.C., 2000.

صفحات مورد استفاده: ۳۷، ۱۱۶–۱۱۷، ۱۵۴، ۱۷۷–۱۷۸، ۲۶۹–۲۸۰، ۲۸۳–۲۸۵ و ۳۲۱–۳۲۴.

**۲. عباس میلانی — نگاهی به شاه**

نگاهی به شاه، چاپ بهار ۱۳۹۲.

Persian Circle, Toronto, April 2013.

صفحات مورد استفاده: ۳۸۵ تا ۳۹۰.

**۳. عباس امانت — ایران: تاریخ مدرن**

Abbas Amanat, Iran: A Modern History.

Yale University Press, 2017.

صفحات مورد استفاده: ۵۷۵–۵۷۶، ۶۲۱–۶۲۴ و ۶۵۳–۶۵۵.

**۴. غلامرضا افخمی — زندگی و زمانه شاه**

Gholam Reza Afkhami, The Life and Times of the Shah.

University of California Press, 2009.

فصل نوزدهم: The Rastakhiz Party.

[مشاهده معرفی فصل در وب‌سایت انتشارات دانشگاه کالیفرنیا](https://academic.oup.com/california-scholarship-online/book/20730/chapter-abstract/180118936?login=false)

**۵. ساموئل هانتینگتون — نظم سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی**

Samuel P. Huntington, Political Order in Changing Societies.

Yale University Press, 1968.

صفحات مورد استفاده: ۷۸ و ۷۹.

[دریافت نسخه PDF کتاب](https://caspianet.eu/gov2126/files/huntington_political_order_changing_soc.pdf)

## منابع اینترنتی و زندگی‌نامه‌ها

**۶. دانشنامه ایرانیکا — امیرعباس هویدا**

Hoveyda, Amir-Abbas

نویسنده: عباس میلانی.

مورد استفاده برای اطلاعات زندگی‌نامه‌ای هویدا و تاریخ اعدام او.

[مشاهده مقاله در ایرانیکا](https://www.iranicaonline.org/articles/hoveyda-amir-abbas/)

**۷. کتابخانه و موزه ریاست‌جمهوری جان اف. کندی — محمدرضا پهلوی**

John F. Kennedy Presidential Library and Museum

رکورد محمدرضا پهلوی در مجموعه آثار کتابخانه.

[مشاهده آرشیو محمدرضا پهلوی](https://jfk.artifacts.archives.gov/people/564/mohammad-reza-pahlavi/objects)

**۸. کتابخانه دانشگاه ایندیانا — یادداشت‌های علم**

Indiana University Libraries — IUCAT

رکورد کتاب‌شناختی خاطرات اسدالله علم؛ مورد استفاده برای بررسی سال‌های تولد و وفات.

[مشاهده رکورد در کتابخانه دانشگاه ایندیانا](https://iucat.iu.edu/catalog/8496491/librarian_view) Receive SMS online on sms24.me

TubeReader video aggregator is a website that collects and organizes online videos from the YouTube source. Video aggregation is done for different purposes, and TubeReader take different approaches to achieve their purpose.

Our try to collect videos of high quality or interest for visitors to view; the collection may be made by editors or may be based on community votes.

Another method is to base the collection on those videos most viewed, either at the aggregator site or at various popular video hosting sites.

TubeReader site exists to allow users to collect their own sets of videos, for personal use as well as for browsing and viewing by others; TubeReader can develop online communities around video sharing.

Our site allow users to create a personalized video playlist, for personal use as well as for browsing and viewing by others.

@YouTubeReaderBot allows you to subscribe to Youtube channels.

By using @YouTubeReaderBot Bot you agree with YouTube Terms of Service.

Use the @YouTubeReaderBot telegram bot to be the first to be notified when new videos are released on your favorite channels.

Look for new videos or channels and share them with your friends.

You can start using our bot from this video, subscribe now to هویدا و علم، جنگ سیاسی دربار پادشاهی | گفتگو با عباس سوری

What is YouTube?

YouTube is a free video sharing website that makes it easy to watch online videos. You can even create and upload your own videos to share with others. Originally created in 2005, YouTube is now one of the most popular sites on the Web, with visitors watching around 6 billion hours of video every month.